روزي از روزها يک کشاورز در روستايي زندگي مي کرد که پول زيادي را از يک پيرمرد قرض گرفته بود و بايد قرض خود را ادا مي نمود. کشاورز دختر زيبايي داشت که خيلي ها آرزوي ازدواج با او را داشتند. وقتي پيرمرد طمعکار متوجه شد کشاورز نمي تواند پول او را پس بدهد، پيشهاد يک معامله داد و گفت اگر با دختر وی ازدواج کند بدهي اش را مي بخشد.

 دختر کشاورز از شنيدن اين حرف به وحشت افتاد و پيرمرد کلاه بردار براي اينکه حسن نيت خود را نشان بدهد گفت: اصلا يک کاري مي کنيم؛ من يک سنگريزه سفيد و يک سنگريزه سياه در کيسه اي خالي مي اندازم؛ دختر تو بايد با چشمان بسته يکي از اين دو را بيرون بياورد. اگر سنگريزه سياه را بيرون آورد بايد همسر من بشود و بدهي بخشيده مي شود و اگر سنگريزه سفيد را بيرون آورد لازم نيست که با من ازدواج کند و باز هم بدهي بخشيده مي شود، اما اگر او حاضر به انجام اين کار نشود مرد کشاورز بايد به زندان برود و تا پرداخت بدهی در آنجا بماند. اين گفت و گو در جلوي خانه کشاورز انجام شد،جايی که زمين آنجا پر از سنگريزه بود. در همين حين پيرمرد خم شد و دو سنگريزه برداشت. دختر که چشمان تيزبيني داشت متوجه شد او دو سنگريزه سياه از زمين برداشت و داخل کيسه انداخت. ولي چيزي نگفت! سپس پيرمرد از دخترک خواست که يکي از آنها را از کيسه بيرون بياورد.

تصور کنيد اگر شما به جای آن دختر بوديد چه مي کرديد؟ اگر خوب موقعيت را تجزيه و تحليل کنيد مي بينيد که سه راهکار وجود دارد. اول اينکه دختر جوان بايد آن پيشنهاد را رد کند و پدرش به زندان برود. راهکار دوم اينکه هر دو سنگريزه را در بياورد و نشان دهد که پيرمرد تقلب کرده است که معلوم نيست نتيجه اش چه مي شود! راه حل سوم هم اين است که يکي از آن سنگريزه هاي سياه را بيرون بياورد و با پيرمرد ازدواج کند تا پدرش به زندان نيفتد. لحظه اي به اين شرايط فکر کنيد. هدف اين حکايت ارزيابي تفاوت بين تفکر منطقي و تفکري است که اصطلاحاً جنبي ناميده مي شود. شرايط اين دختر جوان را نمي توان با تفکر منطقي حل کرد. دختر زيرک هيچکدام از اين سه راهکار را انجام نداد. او دست خود را به داخل کيسه برد و يکي از آن دو سنگريزه را برداشت و به سرعت و با تظاهر به ناشي بازي، بدون اينکه سنگريزه ديده بشود، آن را به زمين انداخت. پيدا کردن آن سنگريزه در بين انبوه سنگريزه هاي ديگر غير ممکن بود.

 در همين لحظه دخترک عذرخواهی کرد و گفت: چقدر من دست و پا چلفتي هستم! اما مهم نيست. اگر سنگريزه اي را که داخل کيسه است دربياوريم معلوم مي شود سنگريزه اي که از دست من افتاد چه رنگي بوده است. با بيرون آوردن سنگريزه سياه ديگري که در کيسه بود، دخترک به ديگران ثابت نمود که سنگريزه ای که از دستش افتاده سفيد بوده است! آن پيرمرد هم نتوانست به حيله گري خود اعتراف کند و شرطي را که گذاشته بود به اجبار پذيرفت و دختر نيز تظاهر کرد که از اين نتيجه شگفت زده شده است! بدين سان، بدهی پدر بخشيده شد و دختر زيرک نيز از يک عمر اسارت نجات يافت.

نکته: